Kelliem 1pl
Madama Avukat, inti mqiegħda mal-Marsal. Nistgħu nibdew, Sid il-President.
Kelliem 2pl
Bongu għal kulħadd.
Kelliem 3en
Bongu għal kulħadd, nisa u nirien. Qed nistartaw din is-sessjoni, Adama Gomoło.
Kelliem 3pl
Jacek Niedźwiecki u Weronika Smarduch, Adrian Wicza-Kulbis, sekretarji ta’ din il-laqgħa,
Kelliem 3en
u l-ewwel għalqa, Weronika Smarduch, Adrian Wicza-Kulbis, sekretarji. Jitella' lista ta' l-oriaturi u d-dokumenti minn Madama Smarduch u l-Onorevoli. Niedźwiecki. Il-komitati ħejju rapporti dwar liġi riveduta fuq l-edukazzjoni għolja u l-istudju, u tliet oħra. 33, u l-liġi r-reviżjati dwar it-tagħlim u l-istudju, 3000.
Kelliem 2pl
F’konvenzjoni oħra għal anzjani, deċidejt li nżid il-programm b’punkti li jkopru l-ħsib tal-rapporti dawn. Skont l-Artikolu 51, paragrafu 2, tar-Regoli tal-Kamra, entità awtorizzati talbu petizzjonijiet biex nipproċedu għal qari għal darb'oħra mingħajr ma nħarsu l-ħadd tal-44, paragrafu 3, tar-Regoli tal-Kamra. Il-membri li qed jipproponu dawn il-petizzjonijiet qed jgħidu li dawn huma importanti għax jikkonċernaw materji importanti fid-drafts ta' leġislazzjoni. Nivvota' dawn il-petizzjonijiet wieħed wara l-ieħor. Qed nipproċedu għall-vot. Dwar ir-rapport tal-Kumitat dwar il-bill tal-Gvern dwar it-tħejjija tal-Att dwar l-Edukazzjoni Superjuri u l-Scjenza u ċerti Attijiet Oħra. Min hu l-oħrajn li huma favur li jitmexxi l-mozzjoni biex nipproċedu għall-qari tieni mingħajr ma nittrattaw il-ħadd tal-44(3) tal-Regoli tal-Proċeduri tal-Kamra? Dawk li huma favur il-liġi mehuda fir-rapport magħmuli ta’ 3303, jekk jogħġbok, irfu’ l-idejhom u żbutaw il-buttuna. Min huwa kontra? Min huwa ma naqasx? Grazzi. Vvota 416 membru parlamentari, 263 favur, 152 kontra u wieħed astaqsiex. Il-Ġimgħa adotta l-mozzjoni. Issa nimxu għal votazzjoni fuq ir-rapport tal-komitat dwar il-Bill tal-Gvern li jitħejjeb l-Att dwar l-Edukazzjoni Superjuri u l-Scjenza. Min hu l-Onorevoli Membri tal-Parlament li huma favur biex nipprovedu l-mozjoni biex nimxu għall-qari t-tieni mingħajr ma nittrattaw il-frott stabbilit fl-Artikolu 44(3) tar-Regolamenti? Nistennew lill-Membri jiffirmaw l-idejna u jidħlu l-knob tal-votazzjoni għall-proposta ta' liġi li hija firda tar-rapport mill-istampa Nru 3304. Min huwa kontra? Min għamel astensjoni? Grazzi. 417 membru ivvutaw, 264 favur, 152 kontra, 1 astensjoni. Il-Sejm ħaġaġ il-mozzjoni. Madama President, nixtieq ngħidu merhba lill-President tal-Parlament Ewropew, il-Ministra Roberta Metsola, li hija hawn fuq żjara uffiċjali ma’ delegazzjoni.
Nixtieħlek il-marskal tas-Senat tar-Repubblika ta' Polonja, il-Kitt Ms Małgorzata Kidawa-Błońska, Nixxiegħ lil Membri tal-Parlament Ewropew li qed jippreżentaw fil-gallerija u se jisimgħu l-kelliema tal-Presidenta, Roberta Metsola. Id-Dieta u s-Senat Pollandi qed jippartecipaw attivament fl-ivver ta' l-UE. Fid-Dieta, napprezzaw ħafna l-attività tal-Kumitat tal-Unjoni Ewropea, li tkun presiduta minn Agnieszka Pomacka. Il-parlamentari Pollandi qed jipparteċipaw f'numru ta' formi ta' kooperazzjoni parlamentari. il-parlamenti nazzjonali tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll fid-dibatti li jorganizza l-Parlament Ewropew. Hawn, spissament ikollhom l-oportunità li jikollhom ċ-ċittadinanza mal-membri tal-Parlament Ewropew, fosthom nisa u rġiel. Kontent fermi li presencia tal-Onorevoli fil-ħidma tal-lum. Issa nagħti l-ħin lill-President tal-Parlament Ewropew, l’Onorevoli Roberta Metsola, biex tkellem.
Kelliem 4en
Ok. Mr Marshall, Prim Ministru, Membri onorati, ta’ l-istess senatori, membri, tal-Parlament Ewropew, Ekselenzi.
Kelliem 4pl
Mr President Biżoga, grazzi.
Kelliem 4en
Għal meta ddeċiġtu li jkellmu f’din il-Kamra, grazzi ħafna.
Kelliem 4pl
Ġieħed *Once Road* ta’ Wisława Szymborska.
Kelliem 4en
li aħna nkun nafu lilna nnifsieha biss skont kemm kienu nkissru. Jekk dan hu vera għall-ġnus, hu vera wkoll għall-istati. U ftit biss ta’ nazzjonijiet kienu mġarrda bħal il-Polonja. Madankollu, il-Polonja dejjem wriet x’jisem li jfisser li tieħed bosta. Aħjar. U aktar fieri. L-ħadid l-aktar qawwi jitfassal fl-ajru l-ikbar. U l-ħaġar Polonjan, kif ukoll l-ispirtu Polonjan, huwa nieqes. Ħbieb il-ħili, ħbieb il-qrib, jien huwa l-President tal-Parlament Ewropew, jien huwa wieħed jien omm erbgħa subien, jien bint fiera tal-Mediterran, minn gżira fil-mezzu tal-baħar tiegħna t’isfel. Nara’ patriotta, u nara’ Ewropew. Aħna li nkunu minn il-ġenerazzjoni ta' Karol Wojtyła nafu li ma hemmx l-ebda kontradizzjoni bejn dawn it-tnejn termini. Kif twal, rajna l-ħsira tal-ħitan. Nih́a l-ewwel komunizmu u feltna l-optimizmu li Solidarnoċ kien jirrapreżenta mhux biss ghall-Polacchi, imma ghal kull Ewropew. Kienu għiduna l-Kardinal ta' Krakowja, li saret Paplu tagħna, u qalilna: «Ma tkunx qiegħed! Ma tkunx qiegħed!» Kif tewleġġi, konna nkabbru b'messaġġu tiegħu dwar il-ħelsien, il-paċi u l-dinjità. Meta d-demokrazija rġa’at, kien naħna studenti, kien nisma’ lilna nqugħdu kif hu tkellem dwar tama għall-Ewropa minkejja l-ħsara pubblika tiegħu. U meta li aħna kbar, ċelebrajna l-kanonizzazzjoni tiegħu bħala San Ġwanni Pawlu II. Il-ġenerazzjoni tiegħi taf x’inhi l-Ewropa b’l-Unjoni Ewropea u mingħajrha. M' aħna m' aħna mhux perfetti. Għandna nkun aħna miftuħa għall- riforma, għal bidliet, biex nipparaw li huwa meħtieġ. Imma, fl-aħħar, id-dinja li fiha l-Unjoni Ewropea hija d-dinja aħjar għal kulħadd minna. U għal darb'oħra huwa meħtieġ li niftakru lilna nnfusna u lil dawk li nservu għalihom minn x'inhi. f’ġiżż: kem hu l-istess li għaddajna flimkien, x’inhu li nistaqsu nkunu naħsbu. Għalhekk huwa għalija onor kbir li nqiegħed hawn illum bħala rapprezentant tal-Parlament Ewropew f’din is-sala nazzjonali storika ta’ din il-gżira kbira u nitkellem. Il-Polonja dejjem kienet għalija bħal dar oħra. Dħalna— Dħalna fl-UE fil-ġimgħa stess. Ninfirdu ħafna. Oħti studjat hawnhekk, u meta kont student kelli l-Art fejn kelli rrid, u kull darb li nġibru lura, nħoss li nġibru lura għal ħbieb oqsma.
Ilna — Illum, il-ħsieb tagħna fl-UE huwa li nagħmlu aktar, li nirriserjaw l-entuzjazmu u s-speranza li kienu qed jgħollbu f’pajjiżiethom fl-2004. Biex nirġa’ għal ideat kbar, kuraġġożi li jagħmlu veru differenza fil-ħajja tan-nies. Fejje liema nistghu niddieċu malajr u liema jgħallmu l-Unjoni tagħna bħala l-ġugadur globali li nafnu li hu. Biex niksuru li aħna effettivament akkeleratur tal-ħidma. Biex nieħdu l-għadd ta’ r-regoli u l-burokrazija li m’għandiex bżonn. Qed jagħmel bħal frena għall-innovazzjoni Ewropea. Li nqabbdu flimkien meta niffaċċjaw it-theddid komuni għas-sigurtà tagħna u tas-sigurtà tal-ġente tagħna. Ma naħsewx hawn biex ninsejħ jew nwassal. Naħsewx hawn biex nitella’ fuq idejna u nħidmu flimkien. Il-Polonja hija nazzjon fiera. Battizzata aktar minn elf sena, hija twieled l-Ewropa l-ewwel kostituzzjoni moderna miktuba. Dik li kienet qiegħda l-linja fuq il-bieb ta' Varsavja fl-1920 u kienet qiegħda għalina kollha. Dik li f'numru ta' aspetti għadu qiegħed l-istess linja. F’123 sena ta’ spartizzjoni, il-Polonja qatt ma ħliet li tkun il-Polonja. L-annar tagħna twieled fdawn is-snin b’wiedna:
Kelliem 4pl
Il-Polonja għadha ma deherx, sakemm aħna għadna naħdmu.
Kelliem 4en
U int tħallsiet u int tħallsiet din il-wegħda f’lingwa tiegħek, f’kultura tiegħek, u fid-djar tiegħek. Uħud kienet l-occupazzjoni. Gwerra. U nofs il-gimgħa wara l-ħaġar tal-ferr, fejn kienu qieghdu jgħidu lill-Polazzi x’inhuma għandhom jgħidu, x’inhuma jistgħu jgħidu u fejn kienu jistgħu jmorru. Fejn kien il-ħofra tal-ħelsien. Il-mali tat-totalitarjaniżmu u tal-komunizmu kienu jitħassru minn kull għaqda f’din il-pajjiż. Imma mhux id-dubju u l-ħsara ta’ dawn l-isa li jiddistingwu l-Polonja. Huwa kif reġajtu għalih li d-dinja qed tara. Il-Polonja kienet miftuħa għall-prova, u huma l-Pollandi li dehru l-ewwel. Mill-weraq tal-għadir f'Gdańsk, b'Solidarnosc fuq it-tavla ronda u fl-elezzjonijiet F'Ġunju 1989, il-Polonja wriet lil dinja li l-istituzzjoni kien jista' jintrema, u mbagħad għamlet xejn rimarkabbli, kważi f'leil wieħed. Intom għażiltu l-ħelsien, id-demokrazija, id-demokrazija. U ekonomija miftuħa. U qatt ma rġajtu lura. Inti għaraf, hemm wieħed minn dawn il-proverbji dwar dawk li jagħmlu l-istorbju l-kbir. Issa, qomtu. Kien hemm bżonn il-qalb. U għal ġenerazzjoni sħiħa kien hemm ħtieġa kbira. Bniex għamiltu mill-ġdid u wieġedtu li dan ma jikommx iktar. Kont għadek dawn l-ideat twal u qawwija u kont għadek irrealizzajthom. U dan, f’numru ta’ aspetti, huwa wkoll l-istorja ta’ l-Ewropa. U jien naraw l-Unjoni Ewropea bħala d-dikjarazzjoni ta’ din il-promessa li ttieħdet fl-1989. Tal-ħelsien, tad-dinjità, tas-sigurtà. Ta’ l-ħaġa. Dan hu l-ħaġa li l-Ewropa għandha tkun tifhem għal bosta. F’ġenerazzjoni waħda biss, id-dħul għal persuna fil-Polonja qiegħed tiżdied aktar minn tmien darbiet. Minn meta għaddiltu l-UE, l-ekonomija tiegħek qed tikber drabi aktar milli l- medi ta’ l-Ewropa. Issa jidher bħal wieħed minn dawk l-20 ekonomiji l-kbar fid-dinja u q不久 se tieħu l-post tiegħek fuq il-mejda tal-G20, insemmiha dejjem. Issa jistaqsu lil-miraculu Polakk. Imma dan kien bbaża fuq xogħol shih. Hija bena milljunijiet ta' Poljaki li qamu b'bokru, fettħu negozji u marru jaħdmu f'postijiet oħra. l-istati membri tal-UE biex jitgħallmu, u rajtu lura d-dar biex ibnew u rrifjutaw li l-iben tagħhom għandhom jkollhom inqas minn ħaddieħor fl-Ewropa. U l-Ewropa — l-Ewropa kienet fiera li kienet parti minn dan il-vjaġġ. L-adesjoni fetaħt il-bibien għal suqijiet ġodda u għal investimenti ġodda, għall-universitajiet u għal kull
kontinent ta’ opportunitajiet għall-ġwież Pollandi. U dan qatt ma kien xulxin il-passa. Il-Polonja bagħat l-enerġija, it-talent u l-ambizzjoni tagħha fl-Unjoni tagħna. U illum hija fil-qliegħ. Tiddahhal l-Ewropa għal quddiem. Hi l-Polonja li twieġeb dwar il-ħtiega mill-Lvant. Hija l-Polonja li tgħidilna, meta nimxu għal darb’oħra, għal darb’oħra sew, jew għal darb’oħra qasir. Din hija l-ispirtu li qed nipprunaw f'Bruxelles u Strasbourg. Ghaliex, intomu, għal darb’ oħra, għal darb’ wahda biss, l-Ewropa tikteb regoli b’niyet tajba. Li jitella’ fuq il-persuni stessi li kienu ħsiebhom jgħinu. Biex nitkellem fuq dan, il-Parlament Ewropew qiegħed jimplimenta pakkett ta’ semplifikazzjoni wara l-ieħor, u qed jitnaqqas l-obbligu ta’ 9 minn 10 kumpaniji mill-rapportjar fuq is-sostenibilità, qed jgħinu jissiguraw il-forniment tal-enerġija tagħna filwaqt li qed inqasmu minn ir-Russja, u qed tissaħħaħ il-korsodietà tagħna fid-difiża u s-sigurtà. U nħalli l-karta mit-tavolini ta’ dawk li jaħdmu fl-agrikultura tagħna. Nħawdu biljunijiet ta’ euro fis-sena għal min jipproduċi xogħol, qiegħed il-kapaċità u l-għaqal fil-ħolqien tagħna. Iżda t-tisħiħ huwa biss l-ewwel pass. Fl-aħħar, l-Ewropa għandha tkun post fejn huwa jista’ jkun profittabbli nvestixxa, nagħmlu l-ħidma u nkabbru. U s-suq uniku tagħna huwa fil-ħolqien tal-ħidma kollha. Għalhekk impriża f'Poznań jew Bydgoszcz tista' tibiegħ lill-klijenti f'Lisbona jew Helsinki mingħajr ma tkun ħaġet ċensiment wieħed. Għalhekk ukoll għaliex ħafna investituri għażlu l-Polonja u, f'parte kbira, għalhekk ukoll il-graw tal-Polonja kien qawwi għal għoxrin sena. Issa issa għandna nimxu għal aktar. Suq wieħed li jaħdem bħala wieħed waħedhu fl-enerġija, fil-kapital u fis-servizzi. B’prezzijiet tal-enerġija li ma jħallux l-industrija tagħna lura. U regoli li huma ċari u prevedibbli. U nistgħu nagħmluh f’dak il-mod Ewropew uniku tagħna, b’markati miftuħa u networks ta’ sigurtà soċjali, b’mod li jkollhom il-ħelsien li jieħdu r-riskju u s-sigurtà li ma jkunux mitfarrqa. Il-Ġunju l-passat, f'Łódź, fejn l-Università ta' Teknoloġija għamlet l-għażla kbira li jistennini
li għaliha fil-komunità tagħha, iltaqajt ma' belt li kellha tirbix lilha nnifisha. U hu fiero li għamel. Din il-istorja hija l-istess f'Gdańsk u Krakow, f'Lublin, Rzeszów u Białystok. U f'elmijiet ta' beltijiet u rħula, triq ġdida, pjazza tal-merċè restaurata. Faċilitajiet sportivi ġodda. Dan ukoll huwa l-Ewropa fil-azzjoni. Investimenti reali, konkreti u tangibbli għal titjib fil-ħajja. Nifhem li hemm ksur, b’mod partikolari minn ħaddiema tal-agrikultura dwar dawk dħulhom u l-kompetizzjoni ħielsa. Minn il-griegi żgħażagħ li jmorru, minn reġjuni li jkunu qed jitħassbu li d-deċiżjonijiet dwarhom se jittieħdu aktar ’il bogħod. Dawn huma għaliex b’mod ġust u nisma’ dawn. U għal dan ir-raġun, fid-diskors tagħna dwar il-budget twil il-ġranet ta’ l-Ewropa, il-Parlament Ewropew fhem il-missjoni li kienet tmintiet għalina u għaliex naqgħu magħhom fl-uffiċjali tagħna, filwaqt li ninsistu fuq investimenti reali għaż-żgħażagħ, f’Erasmus, f’Horizon, per eżempju. U għaliex nixtieq li jkollu r-regjuni dritt li jkellem ruħu, b’mod partikolari r-regjuni tal-Idtun, li huma mal-kunjiet mal-Ukrajna, il-Bjelarus u r-Russja. Li jħallsu wieġa fuq il-kont tal-kollha tagħna li l-Ewropa għandha tgħarraf biha. Signor President. Il-Polonja wkoll rajt il-periklu qed jiġi aktar kmieni minn bqija. Għal snin twal, kontu twieġebna dwar il-Russja. Dwar dipendenza fuq l-enerġija. Dwar x’kien jista’ jagħmel il-Kremlin. U kważi ħadd fl-Ewropa ma semme’x. Illum għandek raġun. L-Ewropa kellha tissemmalek aktar qabel. Illum, le. L-ħabib jeħtieġ li nkun qiegħed konvint. Il-presidenza tiegħek fuq il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea qiegħdet is-sigurtà fuq l-ewwel nett ta' priorità ta' l-Ewropa. Inti għaqq. L-Ewropa kellha tissemma’ lilek aktar qabel. Illum, le. Għandna nqabbdu Buddy. Il-presidenza tiegħek tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea qiegħdet is-sigurtà fuq l-ogħla rasha tal-agenda ta’ l-Ewropa. Qed tibni l-East Shield u inti l-ewwel wieħed li juża’ l-fondi ġodda Ewropej għall-defenza, b’ħafna 44 biljun euro li jiġu hawn — l-aktar parti minnhom se tintuża’ ma’ kumpaniji Poljani. U l-Polonja — Il-Polonja issa ġiet magħzula biex tieħu l-ewwel ċentru ħariġ mill-Istati Uniti għall-ħidma fuq il-missilli impakkjati li jarmu s-sistemi ta’ difiża ġwież ta’ Patriot. Allura, dak li qed tibni huwa jipproteġi lilna lkoll. Il-Via Baltica hija arterja vitali għall-Istati Balti. U Suwałki Gap huwa wieħed minn il-postijiet l-aktar sensittivi fuq il-kontinent tagħna. X’jista’ jsir hemm jkun għal Brussels u għal Vilnius b’mod ugwali.
L-istenn għal darb oħra, żort bini f’bażi NATO fil-Latvja. Fejn qed jixtru l-ġeneralji Pollandi mal-ġeneralji minn għall-għaqal tal-allejanza. Tfal u nisa qawwda fuq il-ħelsa li l-bqija minna jħossuh bħala ħaġa ovvja. Nħalluilhom, u lil kull min jilbes l-uniformi, ħafna iktar minn kliem biss. Ħafna iktar. Għalhekk l-Ewropa qed tuża’ l-flus tagħha fejn jkun il-moħħ u qed tinvesti fid-difiża u s-sigurtà. Il-Polonja taf x'inhi l-ħsieb li jkun fuq il-linja tal-ewwel tal-Ewropa. Sive hija l-gwerra illegali ta’ aggressioni ta’ Russja kontra l-Ukrajna, jew l-istrumentazzjoni tal-migrazzjoni fuq il-fruntiera magħha mal-Bjelorussja, jew id-droni fuq it-territorju tiegħek, jew is-sabotagg tal-linji tal-ferrovija. Kontrapjtu dan kollu b’determinazzjoni u klarizza ta’ oġġettivi. dawn il-minaqqas huma mfassla biex jitesta' l-għarfien tagħna: biex jiddividi l-komunitajiet tagħna u jitħalla' l-gżejjer tagħna. U fid-Dawl kollu tal-Unjoni, il-ġimgħa kollha qed niffaċċjawhom. Meta tkun is-sigurtà ta' Pollandja qed tintħadem, tkun qed tintħadem ukoll is-sigurtà ta' l-Ewropa. U għandna l-obbligu, u se nagħmlu, niqumu flimkien biex niffaċċawha, ffuq spalle. Ma nieqgħux insejħu li meta l-gwerra tar-Russja waslet għand il-bieb tal-Ukrajna, il-Polonja fetaħet il-bieb tagħha. F dawk il-ġimgħa l-ewwel, il-persuni li kienu qed jaqilgħu f’Medica u Dorohusk kienu qed jilqgħu b’familji Poljani b’supa sħuna u blanċeti sħuna. F'stazzjoni ta' Przemyśl, kien hemm sfilat ta' karozzi għaż-żgħażagħ vojta li qed jistennew fuq il-platforma għal ommiet li kienu qed niżlu mill-ħutijiet ma' tfal f'idejhom. Kont f’Otwock, fl-iskejjel, f dawk il-ġimgħat l-oħra, nara l-għalliema Poljani jgħajtu t-tfal li qatt ma raw. Madri li qdew jippjana l-ikel għal tfal in-nisa żgħar li ma kienux jifhmu x’kien seħħ bi d-dinja tagħhom. Kien hemm solidarietà Ewropea fil-qalbu. Kien test. Kien hu test għall-karattier Polakk fil-ħsara l-iktar qalil u intom wrewet l-aħjar tagħha. Biex niġi, ħuti u ħuti, ma jkunx hemm ideja importanti, ma jkunx hemm tweġiba għal xi prova li ssir b’mod naturali. Kull għażira kienet qed tiddiskuti u tiddeċiedi minn rappreżentanti mmagħzula f’kameri bħal din. Ghaliex naħseb b’mod bla ħsieb li d-demokrazija parlamentari hija l-modl aħjar li għandna.
Imma huwa għalina lkoll biex niddemonstraw li qed jaħdem. FUNO— FUNO kemm huwa jikkosta, aħjar minn il-Polonja, fejn kellu jistenna sa 1991 biex kull sieqja f’din il-kamra tkun magħzula b’mod ħieles mill-poplu. U din il-ħaqq jibqa’ għandu ukoll il-ħtiega. Biex nuri lill-ġenti li l-argumenti li jitkellmu hawn jitwasslu għal xi ħaġa. U l-Polonja wriet lill-Ewropa kollha xi ħaġa oħra. Li istituzzjonijiet demokratiku jistgħu jkunu mibnija u rikonstruwati f’ġenerazzjoni waħda. Imma ma jkunu qed jintemmux. Għandna nkomplu nibnu — nħarsu — il-valuri tagħna. Kompli tiftakru lill-ġenit x’ huwa possibbli. X’ happened f’ pasado tagħna. U għaliex kull ġenerazzjoni għandha tipproteġi d-demokraziji tagħna. U għalhekk huwa importanti li Parlament Ewropew maħsub direttament. Membri tiegħu jwieġbu direttament lill-votanti fid-dar tagħhom, fil-ibliet u reġjuni Poliniz. U għid li r-rappreżentanti tal-Polonja – r-rappreżentanti tiegħek – minn familji politiċi differenti, nara ħafna minnhom illum hawn, jaħdmu dan il-ħidma b’dedikazzjoni vera. Jagħmlu li s-sawt tal-Polonja jkun imsemmħa f’kull dibattitu. Issa, in-nies — il-votanti tagħna — jridu jaraw riżultati. Jridu b’evidenza li d-djalogu u l-kompromess għadhom jistgħu jipprovdu għall-familji tagħhom. Dan ifisser li permezz nipprovaq il-ħsejjes. Nqabdu l-idejn fuq il-qasam politiku. U ma nieħdux qatt il-votanti b’mod ovvju. Jfisser li nippreferu l-kooperazzjoni fuq il-konfrontazzjoni. Dan jfisser li għal darb'oħra li nkunu nistgħu nwasslu l-ismubietna aħjar f'baħar ta' disinformazzjoni, nisjieħ inkwetanti u informazzjoni falza. Amplifikat fuq l-internet u għal darb'oħra użat bħala arma minn atturi maligni għal min huwa l-Ewropa tagħna tiegħu huwa theddida. Imma, in-nies f'kull pajjiż ma jridux li jkunu mqabbżlin. Huma jridu azzjonijiet. Ma rridux li l-Ewropa tkun il bogħod. Ma rridux li n-nies li jirrapreżentaw jitkellmu f’akronimi li ma jifhmux. Huma jridu — bħal bosta minna — jkunu Ewropej u patrijotti fl-istess ħin. Jirrifjutaw il-konfini ta’ nazzjonalizmu strett u introvertit. Imma wkoll hu jifhmu l-identitajiet lokali tagħhom. U jistennew li l-Ewropa tifhem dan. Li tahżen il-valuri komuni tagħna. Imma qatt ma tkunx qagħda tixba’ mill-bidla. Matul iż-żmien. Li nippruvaw li nkunu naħdmu liġijiet li jagħmlu ħajjithom aħjar.
Aħjar għalina. Aħjar ġusta. Aħjar ħielsa. U aħjar sigura. Ma hu x jekk dan huwa jittalab. U ma jistax jkun jittalab. Li dan jseħħ. Għalhekk, permetti li nkun ċar: l-Ewropa mhix dwar ma naħdemx lil kulħadd jkun l-istess. Huwa kollu l-istess kontraju. Huwa dwar illi nsibu qawwa fid-differenzi tagħna u nkunu rispettu għall-tradizzjonijiet, l-istorji u l-lingwi tagħna. Dan il-proġett tagħna mhux ibbażat fuq l-ebda imposizzjoni minn Brussell. Huwa ibbażat fuq il-ħruġ tal-isfidi u fuq il-fhem li meta naħdmu flimkien, b’għan komuni, kull Stat Membru huwa superpotenza. Huwa wkoll dwar l-għarfien li d-deċiżjonijiet aħjar jitħejjew il-qarib ħafna lill-annimali li jkollhom l-impatt l-aktar fuqhom. Għalhekk irridu nixxandar li l-Ewropa hija wkoll kapaci li twettaq għall-ġenerazzjoni iġġenerazzjoni. Li ma jiftakru l-għadu tal-passat, jekk kienu l-gwerra, li tkellmu kontra l-komunistmu, jew li ndaħlu f Unjoni Ewropea. Kull darba li nżur f’stat membru, naħdem li norganizzaw laqgħa pubblika mal-ġenjun. U dan għamilt l-bieraħ fid-Dar tal-Ekonomija ta’ Varsavja. U ftit minuti magħmula mal-ġenjun ta' Polonja biżżejjed biex twassal lil ħadd li l-istatwett ser ikun f’idejn tajjeb ħafna. Il-ġenjun Polonji huma fiduċjużi. Bosta jitkellmu tliet jew erbgħa lingwi. Nara’ l-bqija tad-dinja bħala ugwali, miftuħa għad-dinja, iżda b’qiegħ f’darhom b’qawwa sħiħa li dejjem jista’ jinqala’ mod.
Kelliem 4pl
Pulakk jista' jagħmelha, kif qalet.
Kelliem 4en
— Issa, il-ħidma tagħna, tiegħu u tiegħi, hi li nagħtuhom kull raġun biex jibnu l-ġejjieni tagħhom hawnhekk. Fil-Polonja. U fl-Ewropa. Huma n-nies ta’ din l-art li jgħidu l-istorja tagħha aħjar. Il-ħaġa li għanet lill-ġid id-dinja King Jan Sobieski. Mikołaj Kopernik. U Maria Skłodowska-Curie. Witold Pilecki u Jan Karski. Frederic Chopin. Maximilian Colbert u Karol Wojtyła. Lech Wałęsa u Jerzy Buzek. Uħud oħra għal darb'oħra. Għandhom aktar li jżidu, nżidu aktar fuq il-lista? Kemm il-ħafna oħra. Kemm il-ħafna oħra. Min kien jagħti l-ewwel f'kull għażiża fuq il-ħuta? Mill-komunizmu għal-ħelsien. Mill-ħelsien għad-demokrazija. Mill-demokrazija għall-kriju. U mill-kriju għas-sigurtà tal- flanka l-ixfora kollha tagħna. Issa qed tieħu prova ta’ tipu differenti. Il-prova tal-leadership. U jien naf li l-Polonja se tagħmel dan. Inti diġà qed tħawwmu l-għażliet tal-Ewropa dwar id-difiża u l-allargament, dwar il-kompetittività, u dwar kif naqdu mal-Ukrajna. U fl-ġimgħat li ġejjin, l-Ewropa tkun għandha bżonn il-ħoss ta’ Pollandja, l-esperjenza ta’ Pollandja u l-konfidenza ta’ Pollandja. Aktar minn qatt qabel. U l-leadership fl-Ewropa huwa wkoll dwar affarijiet aktar ħafif. Nħalli l-kliem. Nħaddmu l-ħidma li għalha nkunu ndaħħlu u nsemmħu. U r-rispett għall-ordnijiet li ktibna flimkien. Biex nippreżentahlek, il-messaġġ illi għandi għalikom illum huwa sempliċi. Aħżu dan il-mument. Staqsi ftit. Idduna. Jekk hemm xejn li jeħtieġ li jitħawwad, nagħmluh flimkien. L-Ewropa hija int, mhux xi ħaddieħor. Mhux xi ħaddieħor. F'Mejju 2003, ftit ġimgħat qabel ma l-Polji votaw biex jidħlu fl-UE tagħna, il-Papa Ġwanni Pawlu II qalha b'mod sempliċi:
Kelliem 4pl
L-Ewropa għandha bżonn il-Polonja, u l-Polonja għandha bżonn l-Ewropa.
Kelliem 4en
Ewropa għandha bżonn il-Polonja. U l-Polonja għandha bżonn l-Ewropa. Kien hemm il-verità. U illum għadha l-verità. Għalhekk jibda jgħixu n-nostri parlamenti. Għal ħajja l-Polonja. Għal ħajja l-Ewropa. Grazzi ħafna.
Kelliem 4pl
Grazzi. Grazzi ħafna, verament. Niddef 10.