Brussels Live · Commissievergadering AFET 2026-10-22 Automatisch getranscribeerd en vertaald uit het originele geluid. Fouten zijn mogelijk. Machinevertaling. Het origineel is leidend. Onafhankelijke dienst, niet verbonden aan het Europees Parlement of de Europese Commissie. Bron: © Europese Unie. AI-generated: Transcripts, translations and summaries on this site are generated automatically by AI: speech recognition (Soniox), machine translation and summaries (Mistral AI). Not edited by humans before publication. EU AI Act, Article 50. [10:51:49] Speaker 1 [EN] Goedemorgen iedereen. Goedemorgen, beste collega’s. Welkom bij deze korte vergadering van onze Commissie Buitenlandse Zaken, waar we ongeveer 45 tot 60 minuten de tijd hebben, zodat we allemaal kunnen deelnemen aan de stemrondes om 1 2. Mocht u geen opmerkingen hebben, dan kunnen we overgaan tot punt a van de agenda. Punt nummer 1 is de vaststelling van de agenda. Ik zie geen bezwaren van uw kant, dus ik stel voor om de agenda zoals hij er ligt, vast te stellen. Het belangrijkste punt op de agenda van vandaag is de presentatie van de Gezamenlijke Mededeling over de Europa-Snova buurtschap, een nieuwe strategie voor het Noordpoolgebied. Het is mij een genoegen twee leden van onze commissie te verwelkomen: mevrouw Claude Viron-Reville, Speciaal Gezant voor Arctische Zaken en hoofd van de afdeling West-Europa bij de Dienst voor extern optreden van de Europese Unie. Ik wil ook graag welkom heten, de heer Mark Gray, Hoofd van de Eenheid Politieke Strategie en Communicatie, bij de Commissie DG INTPA. De Arctis – en dat hebben we in onze commissie al meerdere keren besproken – is geen afgelegen perifere regio meer. Klimaatverandering, groeiende geopolitieke concurrentie en de militaire aanwezigheid van Rusland in het hoge noorden hebben het tot een strategische prioriteit voor de Europese Unie gemaakt. Tot nu toe dateert de aanpak van de Europese Unie uit de mededeling van oktober 2021, en het is zeker een understatement om te zeggen dat de wereld sindsdien aanzienlijk is veranderd. Eerder deze week heeft de Commissie een nieuwe strategie voor het Arctisch gebied aangenomen, die inspeelt op die verandering en die nu hier vandaag wordt gepresenteerd. Het ziet ernaar uit dat er meer nadruk komt te liggen op veiligheid, defensie, connectiviteit en economische veiligheid, terwijl onze langdurige toewijding aan klimaatactie, wetenschappelijke samenwerking en inheemse volkeren wordt gehandhaafd. Wat ik tegen onze twee gastsprekers zou willen zeggen is dat deze commissie, zoals gebleken is uit de grote belangstelling voor Arctische zaken gedurende de afgelopen jaren, In november 2025 hebben wij ons verslag over de diplomatieke strategie en geopolitieke samenwerking van de EU in het Arctisch gebied aangenomen, waarin wij pleiten voor een robuuste op waarden gebaseerde en veiligheidsgerichte strategie. [10:54:14] Speaker 1 [EN] Ook wil ik graag verwelkomen dat wij naar aanleiding hiervan een studie hebben laten uitvoeren met de titel "Focus op het Hoge Noorden: Versterking van het EU-beleid voor het Arctisch gebied en bescherming van de belangen van de EU in een snel veranderende regio". En ten slotte hebben we enkele weken geleden een kleine delegatie naar IJsland gestuurd, waar de EU-arktische strategie natuurlijk ook centraal stond in de discussies in Reykjavik. Dus, met dat alles in gedachten kijken wij nu uit naar uw reactie vanuit het EAS en de Commissie: hoe de gezamenlijke mededeling vertaalt in ambitieus beleid. Want de Europese Unie is wereldkampioen in het drukken van papieren, hebben we veel strategieën — het is tijd voor een strategie om al onze strategieën te coördineren — maar wij zijn meer geïnteresseerd in wat dat in de praktijk betekent. Ik geef nu eerst u het woord voor 7 minuten, en daarna u, meneer Gray. Daarna hebben we tijd voor een uitwisseling van standpunten, en ik sluit de vergadering om kwart voor 12 af, zodat we allemaal kunnen stemmen. U hebt het woord, mevrouw. [10:55:18] Speaker 2 [EN] Heel erg bedankt, meneer de Voorzitter, en heel fijn om hier te zijn. Geachte lid van de AFET-Commissie, en vrienden van het Arctisch gebied, dus ik ben zeer verheugd om uitgenodigd te zijn om deze strategie te presenteren. Slechts dagen na de goedkeuring ervan, en dit is de strategie die de EU versterkt haar Arctische betrokkenheid, dus zoals u kunt afleiden uit de titel van de strategie, zijn partnerschappen cruciaal voor de succesvolle uitvoering van onze ambitie. De noordelijke buurtschap is het samenwerkingskader met onze partners. Noordelijke buurtschap, wij zien dit als een inclusief kader van belangen, waarden en geografie, en de term 'buurtschap' is hier bedoeld om de nabijheid van de Europese Unie tot het bredere Arctische gebied te benadrukken, en onze ambitie om de samenwerking tussen de EU en haar Arctische partners operationeler, maar ook strategischer te maken. Dus onze boodschap is dat we willen samenwerken met gelijkgestemde partners in onze noordelijke buurt, veiligheid in onze aanpak van de klimaatcrisis en, bovenal, willen we dat samen doen met de bevolking van het Arctisch gebied en met name met inheemse volkeren en lokale gemeenschappen. Dus ik wil nogmaals benadrukken dat de buurtschap geen beleid is; het is een kader voor samenwerking. We hadden een zeer succesvolle Arctic Summit in Rovaniemi in september, waar de hoge vertegenwoordiger en vicevoorzitter van de Commissie, Kaja Kallas, deelnam. deelnam, en de top van Rovaniemi, de eerste van zijn soort, stuurde een krachtig signaal van ons nieuwe niveau van ambitie, en deze zou kunnen dienen als model voor regelmatige hoogwaardige gezamenlijke topbijeenkomsten met onze lidstaten en partners om gedeelde uitdagingen en hoe deze aan te pakken te bespreken. Nu toont de structuur van de strategie die u heeft gezien dat onze aanpak gebalanceerd blijft. Ze is mensgericht, klimaatbewust, gericht op veiligheid en gestoeld op langetermijnsamenwerking. Wij hebben de strategie daarom opgebouwd rond vier hoofdstukken: het eerste gaat over het versterken van veiligheid en veerkracht, het tweede gaat over het beschermen van het milieu en het aanpakken van klimaatverandering, het derde gaat over het ondersteunen van [10:58:06] Speaker 2 [EN] Arctische economie en economische veiligheid, en de vierde draagt bij aan de welvaart van de mensen die in het Arctisch gebied wonen. Nu, met betrekking tot veiligheid, de basis van onze geactualiseerde strategie zal u niet verbazen. U hebt, als voorzitter, meneer McAllister heeft benadrukt dat u een sterke interesse in het dossier heeft, en dat deed u met het initiatiefrapport dat vorig jaar is uitgebracht, en ook met de Arctische studie die vorige maand is verschenen, en die wij zorgvuldig hebben gelezen. U hebt in die rapporten consistent de noodzaak benadrukt dat de EU het veranderende geopolitieke landschap moet aanpakken. Juist. En onze bijgewerkte Arctische strategie weerspiegelt deze nieuwe realiteit ook door veiligheid nadrukkelijk centraal te stellen. Omdat de Arctische regio’s niet langer geïsoleerd zijn van de veranderende geopolitieke dynamiek, heeft Rusland’s oorlog van agressie tegen Oekraïne, Rusland’s volledige minachting voor de regelsgebaseerde orde, de onschendbaarheid van grenzen en territoriale integriteit, samenwerking met Rusland onmogelijk gemaakt. Rusland bouwt zijn militaire capaciteit in het Arctisch gebied op, herleeft het Kola-schiereiland als een strategische vesting en breidt de capaciteiten van de haven van Moermansk uit. Gelijktijdig zien we een geleidelijke normalisering van meer confronterend gedrag in de regio, hybride bedreigingen, in de Baltische regio en steeds vaker ook in het Arctisch gebied, en een serieuze zorg over terugkerende incidenten die kritieke infrastructuur en regionale stabiliteit aantasten. De maritieme doctrine van Rusland verbindt de Noord-Atlantische Oceaan, het Arctische gebied en de Baltische theaters met elkaar. En we moeten ons aanpassen aan deze realiteit en de Arctische en Baltische regio’s beschouwen als een doorlopend met elkaar verbonden strategisch gebied. En ten slotte moeten we er geen twijfel over laten bestaan dat soevereiniteit niet onderhandelbaar is. Maar om een veilige en stabiele Arctis te hebben, hebben we een veerkrachtige, voorbereide en bevolkte Arctis nodig, en daar ligt de kern van verbeterde infrastructuur die de Oost-Westverbindingen zou versterken, van de Oostzee tot de Arctis. We hebben infrastructuur nodig die geschikt is voor het Arctisch gebied en zowel voor civiele [11:00:51] Speaker 2 [EN] voor offensieve en defensieve doeleinden. Dit vereist dat we de uitvoering van 20 projecten versnellen, zoals het Rail Nordica-project en het afronden van Rail Baltica. We moeten ook onze waakzaamheid versterken om onze infrastructuur te beschermen tegen harde klimatologische omstandigheden en hybride activiteiten. Dit is de reden waarom wij zullen werken aan het verbeteren van onze situatiebewustzijn en maritieme domeinbewustzijn door middel van satellietgegevens, in-situ- en remote-sensorwaarnemingen, en informatie atie delen. Om dit te bereiken, streven wij naar de oprichting van een maritiem veiligheidsknooppunt. Wij willen met de lidstaten samenwerken om de beveiliging van onderzeese kabels in de regio te verbeteren via een Arctisch kabelhub. Vooruitziend hopen wij dat deze initiatief kan worden uitgebreid tot een alomvattend maritiem veiligheidshub, waarbij de lidstaten de leiding nemen. We willen ook onze ijsbrekervloot uitbreiden; de EU beschikt ongeveer over 10 ijsbrekers. Rusland heeft er bijna 50. De EU zal eerst de specifieke behoefte aan ijsbrekers moeten in kaart brengen met de lidstaten via de nieuwe alliantie voor de industriële maritieme waardeketen van de EU. We zullen ook mogelijkheden onderzoeken om financiering en technische middelen binnen de buurlanden, binnen hun buurtgroepering, aan te trekken. Dat betekent dat we ook bereid zijn om onze partners erbij te betrekken. Dan nog iets over de ruimte, aardobservatie en navigatie: we willen onze dekking van Copernicus en Galileo in het Noordpoolgebied versterken. Om onze capaciteit te verbeteren om land- en zee-ijs te monitoren, permafrostgerelateerde veranderingen, olielekken en de maritieme veiligheid in het Arctisch gebied in kaart te brengen. Om de Copernicus-capaciteiten uit te breiden, zal een nieuwe overheidsdienst voor aardobservatie de besluitvorming ondersteunen. veiligheid en defensie, en om de gratis Galileo-navigatiediensten aan te vullen, zal de EU veilige navigatiediensten voor overheidsgebruik initiëren met de Galileo-public regulated service. Deze initiatieven benadrukken dat arctische veiligheid een topprioriteit is voor de EU. Arctische veiligheid is Europese veiligheid. Zoals de hoge vertegenwoordiger vicevoorzitter zei in Straatsburg op dinsdag heeft Europa belangen om te verdedigen. [11:03:33] Speaker 2 [EN] Het heeft partners om mee te werken en verantwoordelijkheden om na te komen. Europa zal geen toeschouwer zijn in het Noordpoolgebied. Het is een collectieve inspanning die coördinatie vereist met de NAVO en met partners. Ik zal hier stoppen en mijn collega Mark Gray van I NTPAM de gelegenheid geven om dat andere punt aan te vullen. Hartelijk bedankt en ik kijk uit naar uw opmerkingen en vragen. [11:04:01] Speaker 1 [EN] Heel erg bedankt voor uw inleidende verklaring. Voordat ik het woord geef aan de heer Gray, ik ben verheugd een groep nationale parlementariërs uit IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland te verwelkomen voor de 66e bijeenkomst van de Gemengde Parlementaire Commissie EVA in Straatsburg. Welkom, beste collega’s, in het Europees Parlement. [11:04:23] Speaker 3 [EN] Meneer Gray. [11:04:25] Speaker 4 [EN] Heel erg bedankt, voorzitter. Geachte leden, dank u voor de uitnodiging en ik wil ook graag mijn welkom uitspreken voor leden uit nationale parlementen en we hebben er onlangs nogal wat ontmoet in Reykjavik. Ik wil beginnen met hulde te brengen aan dit Parlement en aan de aanbevelingen en de studie die heeft ook zeer veel de basis gevormd voor de opstelling van deze gezamenlijke mededeling. Het is een uitgebreid consultatieproces geweest. We hebben zo goed mogelijk geluisterd, en ik denk dat veel van de belangrijkste elementen die door dit Huis naar voren zijn gebracht, in de gezamenlijke mededeling zijn opgenomen. Ik wil drie punten naar voren brengen en ik zal proberen niet te herhalen wat zojuist is gezegd. Ten eerste, heel kort, waarom doen we dit? Ten tweede, die verschuiving in politieke kaders vind ik belangrijk, maar als ik ook op de voorzitter kan reageren: Strategieën zijn mooi, maar wat... Doet u er eigenlijk iets aan? Dus ik zal proberen om het grootste deel van de tijd daaraan te besteden. Om te verklaren waarom we dit doen, denk ik dat de speciale gezantencourt de veranderende situatie heel duidelijk uiteen heeft gezet. Ik denk dat de realiteit is dat dit geen update van een strategie is. Dit is een nieuwe strategie, om zich aan te passen aan een nieuwe realiteit. En die realiteit verandert sneller dan waarschijnlijk een van ons had kunnen verwachten. We zien nu dat het Noordpoolgebied een geopolitiek toneel is. We zien dat het risico loopt een veiligheidstheater te worden. We hebben claims gezien op het Arctisch gebied en delen daarvan, en ik denk dat we met de ervaring van de Europese Unie, of dat nu gaat om Oekraïne of in termen van onze reactie op Groenland, de beginselen van territoriale integriteit en soevereiniteit hooghouden. Dat brengt me bij mijn tweede punt, de framing. We benaderen dit met een nieuwe blik. En dat is een partnerschapsblik, en dat doen we opnieuw met een aantal collega's. Aan de achterkant van deze zaal, waar we het in Noorwegen, in IJsland en in Canada hebben besproken, de Verenigde Staten, Groenland, Faeröer, dit gaat over het opbouwen van een strategie die heel erg gelijkgestemde partners samenbrengt om de kwestie aan te pakken [11:07:23] Speaker 4 [EN] punten van zorg. Voor ons is de kadering belangrijk, omdat de noordelijke buurtschap precies het gevoel van kritikaliteit overbrengt. De nabijheid, de verbondenheid die deze kwestie met zich meebrengt. Wat we proberen te doen, is laten zien wat de Europese Unie voor het Arctisch gebied betekent, maar ook wat het Arctisch gebied voor de Europese Unie betekent. En dat wij staan en onze buren steunen. Ik denk dat dat voor de drie EU-lidstaten in het Arctisch gebied, Zweden, Finland en Denemarken, duidelijk waar is, maar dit is een strategie voor de gehele Europese Unie. Maar nu wil ik me in zekere zin richten op de uitdaging van de Voorzitter: wat is hiermee? Hoe gaan we dit werkelijkheid maken? En ik denk dat wat u in deze strategie heeft gezien, een volledige mobilisatie is van de hele Commissie. Dit is niet alleen een strategie van DG INTPA en de EES, en ik zou in het bijzonder hulde willen brengen aan DG MA RI, die al vele jaren een fundamentele rol hebben gespeeld. Dit is een strategie die, als u die doorneemt, echt substantie bevat; er is hier een hele reeks deliverables, verspreid over een hele reeks gebieden, of het nu gaat om – zoals al genoemd is – digitalisering, ruimtevaart, transport, kritieke grondstoffen, onderzoek, innovatie, toerisme, enzovoort, enzovoort. Er zijn hier veel, er is een hele reeks voorstellen die naar de Arctis kijken vanuit dat tweedelige gebruiksperspectief, dus niet louter vanuit een militair of gewoon vanuit civiel oogpunt. Wij proberen capaciteiten op te bouwen die deze twee verschillende domeinen overstijgen, of dat nu gaat om ruimtevaart, of dat nu gaat om transport. Natuurlijk zijn we ons er zeer van bewust dat er een bijzondere kwetsbaarheid heerst rond de Noordpool. En daarom onderstrepen wij, wanneer we kijken naar zaken zoals kritieke grondstoffen, absoluut het belang van het milieu. milieu-, sociale en bestuursnormen. Het is wanneer we kijken naar hernieuwbare energie dat we heel duidelijk en sterk zijn in onze toewijding aan wat de Europese Unie althans kan doen. op het vlak van het moratorium voor olie, gas en steenkool in het Arctisch gebied. Als we naar de economie kijken, doen we dat vanuit het perspectief van wat we concreet kunnen doen [11:10:30] Speaker 4 [EN] ? Dat komt de bevolking van het Arctisch gebied ten goede. En opnieuw kom ik terug op het punt over hoeveel nadruk we hebben gelegd op samenwerken met de volkeren van het Arctisch gebied: inheemse volkeren, lokale gemeenschappen, om een aantal zeer uitvoerbare punten te bouwen die hen direct ten goede zullen komen. Of het nu gaat om, zoals ik zeg, visserij, blauwe economie, kleine en middelgrote ondernemingen, toerisme, enzovoort. Dus er is een heel laatste deel van de mededeling dat de menselijke dimensie aanpakt. Maar ik wil afsluiten met, in zekere zin, de vraag wat er hierna gebeurt. Allereerst moet ik zeggen dat dit inderdaad een strategie is, dus het is geen wetgevend voorstel, het heeft geen gedetailleerde tijdlijn, geen gedetailleerd actieplan en geen kostenramingen voor elke maatregel. Maar dit is niet de gebruikelijke gang van zaken. Al volgende week al, de Commissaris Sicklova is gevraagd de uitvoering van de strategie te blijven opvolgen. Al volgende week zal DG INTPA een bijeenkomst organiseren met alle DGs om iedereen samen te brengen. de verschillende lijnen binnen de Commissie bijeen te brengen, om nu één voor één, lijn voor lijn, te bekijken hoe we elk van deze uitvoerbare punten oppakken en verder uitwerken. Dus vanuit ons perspectief is het geen kwestie dat wij een strategie schrijven en over een paar maanden terugkomen om te bezien wat we hebben gedaan. We starten al vanaf volgende week, concreet kijken hoe we dit verder uitwerken. Dank u voor uw aandacht. [11:12:26] Speaker 1 [EN] Goed, bedankt aan beide gastsprekers en nu hebben we tijd voor een uitwisseling van standpunten. Zoals altijd geef ik eerst het woord aan de coördinatoren voor twee minuten elk, en Łukasz Kuhut spreekt namens VEPP. [11:12:38] Łukasz Kohut (PPE) [EN] Heel erg bedankt. Geachte Voorzitter, niets verenigt mensen zo als een gemeenschappelijke vijand, onze vijand komt uit het oosten. Het is een bedreiging voor ons allemaal, vooral voor degenen in Centraal- en Oost-Europa en het noorden. Zoals de strategie terecht stelt, worden de Arctische Oceaan, de Noord-Atlantische Oceaan en de Oostzee één onderling verbonden strategisch gebied. Wat er ergens gebeurt, heeft invloed op de veiligheid van heel Europa. Hybride aanvallen treffen ons overal. GPS-storing, kabelsabotage, drones boven onze infrastructuur en de schaduwvloot in onze wateren. Het hoge noorden maakt deel uit van hetzelfde front. We kunnen Europa niet beschermen terwijl we het hoge noorden blootstellen. Het Noordpoolgebied is een tweede toegangspoort tot Europa en moet volledig worden beschermd. Als vaste rapporteur voor Noorwegen en namens Mika Aaltola, de rapporteur voor het Arctisch gebied, geloven wij dat de strategie de juiste richting kiest door concrete instrumenten te bieden om de veiligheid te versterken. Ten eerste zal het maritieme veiligheidscentrum ons in staat stellen informatie uit verschillende nationale en EU-bronnen te delen, van de zeebodem tot de ruimte. Het opsporen van schepen van de Russische schaduwvloot moet een prioriteit zijn. Europa heeft concrete instrumenten zoals luchtobservatiedata, Copernicus en de navigatiediensten Galileo. Ten tweede is de Arctic Cable Hub een andere initiatief die onderzeese kabels in de Noord-Atlantische Oceaan en de Arctische regio kan monitoren en beschermen. Kritieke infrastructuur is essentieel voor de veiligheid. Tegenwoordig, ten derde, moeten we de Europese ijsbrekercapaciteit uitbreiden, zoals u zei, onder meer door de nieuwe alliantie voor EU-industriële maritieme waardeketens. Europese poolvaartuigen moeten de machtsbalans in de regio herstellen. Waakzaamheid en paraatheid zijn essentieel. De EU moet op verschillende vlakken actief zijn, zoals defensie, waaronder militaire mobiliteit en burgerbescherming. We weten al hoe we dit in de Baltische Zee en in het hele Europese Noordpoolgebied moeten doen. Nu hebben deze instrumenten echte financiering nodig in de nieuwe EU-begroting, natuurlijk. Ik geloof dat gelijkgestemde partners in de regio, zoals Noorwegen, Canada en IJsland, deze strategie als een rode draad zullen doorvoeren. [11:15:06] Łukasz Kohut (PPE) [EN] mogelijkheid om ook hun capaciteiten te ontwikkelen. Hartelijk dank. [11:15:13] Speaker 1 [EN] Dank u, Łukasz, voor de S&D, Andreas Schieder alstublieft. [11:15:17] Andreas Schieder (S&D) [EN] Ja, goedemorgen, en bedankt voor de presentatie. En ik heb de eer ook namens onze S&D-schaduwrapportrice, Robert Piet ron, te spreken, die helaas niet aanwezig kan zijn. Maar ik ben ook bijzonder verheugd dat we vandaag vergezeld worden door collega’s van het Noorse en IJslandse parlement, die ook – laten we zeggen – deel uitmaken van het Arctische gebied. En zoals eerder is benadrukt, de strategie van 2021 weerspiegelt niet langer de realiteit die hebben. We zien dat het steeds onvoorspelbaarder wordt en ook geopolitiek gevoelig, en daarom hebben we deze update nodig. En de hoge vertegenwoordiger heeft terecht al gezegd dat arctische veiligheid Europese veiligheid is, en het gaat ook over deze op regels gebaseerde orde. En we moeten zeggen dat de Arctis in het verleden, zelfs in de koudste dagen van de Koude Oorlog, een op regels gebaseerde orde was die door iedereen werd gerespecteerd. En deze compromis is nu wankel. We hebben Rusland, we hebben China. Daar moeten we onze kritieke infrastructuur beschermen, de reeds genoemde kabelhub, en ook de ... Ook in de toekomstige partnerschap moet een van de sleutelpijlers blijven, zoals u ook al opmerkte, van de strategie. En vooral belangrijk is het om de EU-partnerschap met Groenland te versterken, terwijl we altijd benadrukken dat we het recht van Groenland respecteren om in nauwe samenwerking met het Koninkrijk Denemarken zelf over zijn toekomst te beslissen. En we moeten ook onze betrekkingen met Noorwegen, IJsland en Canada blijven verdiepen, aangezien zij partners zijn die onze waarden delen en stabiel zijn. Ik moet zeggen, niet zoals anderen. En dan is er nog de klimaatverandering. De Arctis warmt bijna vier keer sneller op dan het wereldgemiddelde, en het wereldgemiddelde is al genoeg. Dus vier keer meer is zelfs een grote ramp, dus we moeten hier aandacht aan besteden. En dan is er de kwestie van kritieke grondstoffen. Waar we ook naar moeten kijken is dat de winning duurzaam is en voldoet aan de hoogste milieunormen en sociale normen, maar ook dat de rechten van inheemse volkeren worden gerespecteerd. En dit is mijn laatste punt. Ik denk dat we moeten begrijpen dat de Arctische regio een gebied is waar mensen wonen en waar de leefomstandigheden belangrijk zijn, maar – [11:17:40] Andreas Schieder (S&D) [EN] Mensen die daar wonen aanpakken is ook het antwoord op de strategische uitdagingen van het Arctisch gebied. Hartelijk bedankt. [11:17:48] Speaker 1 [EN] Dank u, Andreas, wie het woord wil nemen namens de Patriots-groep? Niemand namens de ECR? Dan geef ik het woord aan de Renew Group, aan Marie-Agnès Stark-Simmermann. [11:18:03] Marie-Agnes Strack-Zimmermann (Renew) [DE] Heel erg bedankt, David. Ik wil mezelf hier niet in herhalen. Ik wil niet herhalen wat mijn collega's hebben gezegd. Maar de Arctis is niet alleen een land van avontuur, hoe prachtig ook, maar ook een belangrijk vraagstuk op het gebied van veiligheid. En ik ben er zeer blij om dat Europa zich eindelijk met dit probleem, dit onderwerp, bezighoudt. Het is niet zonder reden dat we in de toekomst ook nauw met Canada zullen samenwerken over dit onderwerp, vooral wanneer we zien dat de grens tussen Canada en Denemarken meer dan 3.000 kilometer lang is. Het is geen toeval dat we in de toekomst ook nauw samenwerken met Canada over dit onderwerp, gezien de grens tussen Canada en Denemarken een maritieme grens van meer dan 3.000 kilometer is. We zijn hierin al met elkaar verbonden. En gezien deze wereld die steeds verder uit elkaar valt, is het van groot belang te kijken naar wat we kunnen doen, wat we moeten doen. Met betrekking tot het veiligheidsbeleid — en om het kort samen te vatten — heel erg bedankt voor dit document. We moeten hiermee doorgaan, maar het gaat er niet alleen om erover te praten, maar ook om duidelijk te zijn over wat we kunnen doen. Het verslag zegt inderdaad veel. Het onderwerp Groenland is zojuist aan de orde gesteld. Wat we vorig jaar hebben meegemaakt, trouwens, Europa stond in een werkelijk zeer sterke positie, naast Denemarken en Groenland respectievelijk. Dit laat zien dat het nuttig is wanneer we samen staan. Simpelweg kijken is niet genoeg. We moeten onze strategie hebben en die moeten we ook krachtig uitvoeren, ook verbaal krachtig. Zodat we daar geen nieuwe front openen. Dank u. [11:19:32] Speaker 1 [DE] Dank u, collega. De volgende spreker namens de Groenen is de heer Niinistö. [11:19:37] Ville Niinistö (Verts/ALE) [EN] Dank u, voorzitter. En dank aan de Commissie voor het vertegenwoordigen van de strategie. Er zijn duidelijk veel verbeteringen ten opzichte van de vorige strategie, maar er zijn ook enkele zorgen die onze groep heeft. Dus ik zal me vooral daarop richten. Wij denken dat de verbeteringen op het gebied van geopolitiek inzicht en het belang van die situatie er zijn, denk ik, veel verbeteringen in dat opzicht. Ik denk dat het belangrijk is dat we ons voorbereiden op de hybride dreigingen van Rusland. Wij handelen tegen de Russische schaduwvloot. We zouden daar nog meer tegen kunnen optreden. Maar ik richt me nu, als voormalig minister van Milieu van Finland, meer op de milieuen klimaatverantwoordelijkheid die de EU heeft in het Arctisch gebied. Het Arctisch gebied is een zeer kwetsbaar gebied. Ik bedoel, als soorten zich naar het noorden moeten verplaatsen, hebben ze nergens meer heen als de opwarming van de aarde doorgaat. Er zijn heel veel biodiversiteitsrijke gebieden. Onderzeese gebieden bijvoorbeeld, die nog niet zijn beschermd. Het is dus een van de minst beschermde gebieden ter wereld. En de EU en mijn eigen land, toen ik minister was, hebben we veel gewerkt om de beschermde gebieden in de regio uit te breiden en ook gewerkt voor het moratorium op de winning van fossiele brandstoffen. Ik zie dat er in deze kwesties, in deze strategie, een beetje teruggefloten wordt ten opzichte van 2021. Dat is tenminste mijn gevoel. Dus als u mijn zorgen wat kunt wegnemen en ook mijn vraag kunt beantwoorden, want ik heb het gevoel dat de geopolitieke uitdagingen en de milieuitdagingen met elkaar verbonden zijn. Deels hebben we geopolitieke dreigingen in het Arctisch gebied als we geen betere regels opstellen om over-exploitatie te stoppen. Dus hoe beter de regels zijn voor gebieden waar geen activiteiten mogelijk zijn, waar je de hulpbronnen in de meest kwetsbare noordelijke gebieden niet economisch kunt exploiteren, als we daar een moratorium kunnen instellen, zal dat ook de druk verminderen dat verschillende landen strijden om die hulpbronnen, inclusief Rusland. Ik moet ook zeggen dat historisch gezien, als er beschermde gebieden zijn geweest, Rusland die heeft gerespecteerd. Dus als we internationale verdragen sluiten over deze kwesties, is dat een vooruitgang waarbij we ook het risico kunnen verkleinen [11:21:39] Ville Niinistö (Verts/ALE) [EN] het risico op geopolitieke spanningen. En hetzelfde geldt ook voor de IMO en het maritieme verkeer. We moeten ervoor zorgen dat er een hogere standaard komt voor welke criteria de schepen die de Arctische wateren binnenvaren moeten halen, want het risico op een olielekkage is zeer groot en er zijn ook Europese wateren en Europese kusten die dat betreffen. Daardoor getroffen. Dus ik zou graag willen dat u wat meer ingaat op mijn zorgen dat er nog steeds de nadruk ligt op milieuregels en -normen wereldwijd en dat u niet vergeet dat dit hand in hand gaat met de geopolitiek. Dank u. [11:22:12] Speaker 1 [EN] Dank u. Wie zou het woord willen nemen namens de linkse fracties? Alstublieft, mevrouw. Twee minuten. [11:22:22] Speaker 2 [EN] Dank u wel. Meneer de Voorzitter, de nieuwe Arctische strategie is een belangrijke stap voorwaarts, maar laat ik één ding duidelijk maken. Een strategie is slechts zo sterk als de uitvoering ervan. Vanuit Noords perspectief is de Arctis niet Europa’s periferie. Het maakt integraal deel uit van onze veiligheid, concurrentievermogen en toekomst. Ik wil drie prioriteiten benadrukken. Ten eerste moet veiligheid worden ondersteund door concrete actie. De oorlog van Rusland tegen Oekraïne heeft de veiligheidsomgeving van Europa fundamenteel veranderd. We moeten onze paraatheid versterken, officiële infrastructuur beschermen en onze vermogen om te reageren verbeteren. opkomende dreigingen. Dit vereist een nauwere samenwerking tussen de EU, de NAVO en de Noordse partners, alsook concrete investeringen in Arctische infrastructuur en -veiligheid, en met name op het gebied van transport. We kunnen het dreigende Arctische veiligheidsvraagstuk niet als een secundair probleem beschouwen. Ten tweede moeten we de Europese-Arctische ambities ook omzetten in slimme investeringen, innovaties en banen. We beschikken over wereldklasse-expertise op veel gebieden op het gebied van de Arctische regio. onderzoek, digitale oplossingen, expertise in strategische activa voor de gehele Europese Unie. In het noordelijke deel van Europa moet de EU ervoor zorgen dat ambitie vertaald wordt in concrete projecten: een sterkere industriële capaciteit en langetermijn-economische kansen voor de Arctische regio’s. Ik zeg niet nogmaals wat mijn waarde collega Ville Niinistö heeft gezegd over klimaat- en milieukwesties. Ik misbruik uw tijd niet, maar ik sta volledig op dezelfde lijn als hij. En ik denk dat hij mij zal steunen als voormalig minister van Verkeer met de transportwegen in het Arctisch gebied. Gebied. Ik denk dat woorden niet genoeg zijn. We hebben ook financiering, investeringen en meetbare resultaten nodig. En ten derde moeten veiligheid en economische ontwikkeling hand in hand gaan met milieubescherming en respect voor lokale gemeenschappen. Dus sommige mensen en andere slimme gemeenschappen moeten worden gerespecteerd en lokale bewoners moeten een betekenisvolle rol hebben in dit systeem dat hun toekomst beïnvloedt. Dank u. [11:24:53] Speaker 1 [EN] Dank u. En tot slot, voor de ESN-fractie, wil iemand het woord nemen? Dat is niet het geval. Nu geef ik het woord aan onze rapporteur in spé voor het Arctisch gebied, Urmas Paet. [11:25:07] Urmas Paet (Renew) [EN] Heel erg bedankt. Dank u wel, beste collega’s van de Commissie en de Dienst voor extern optreden en natuurlijk van dit Huis. Ik volg en behandel al 10 jaar de Arctische kwesties in het Europees Parlement, dus dat doe ik al heb ik veel veranderingen gezien in de houding, die ik zou willen zeggen, helaas onder de gegeven omstandigheden positief is, namelijk dat we veel meer aandacht besteden aan de ontwikkelingen in het Arctisch gebied. Als ik me goed herinner, wat de houding en opmerkingen waren ongeveer 10 jaar geleden, waarom we ons überhaupt met het Noordpoolgebied zouden moeten bezighouden, en als we vandaag kijken, dan draait het vooral om veiligheidskwesties. ja, we hebben enorme en grote veranderingen opgemerkt op dit gebied. Ik ben natuurlijk heel blij dat er eindelijk ook een nieuwe Europese Unie-strategie voor het Arctisch gebied is. Natuurlijk ben ik het er volledig mee eens dat de uitvoering hier het belangrijkste element is. En ik wil graag een paar punten noemen waar ik denk dat, ook in vergelijking met de aanbeveling van het Europees Parlement van vorig jaar, in feite 510 leden van dit Huis deze aanbeveling hebben ondersteund. Dit is eigenlijk een vrij grote meerderheid. Die drukt ook een grote en eensgezinde opvatting uit over de Arctische ontwikkelingen in het Europees Parlement. Wel, een paar dingen die ik nog wil noemen. Natuurlijk begrijp ik waarom sommige van hen misschien niet in deze nieuwe Arctische strategie van de Europese Unie staan, maar ik denk toch dat we hen in gedachten moeten houden. De toekomst van de Europese Unie, ik bedoel uitbreiding. Ja, we hebben in augustus een bericht uit IJsland ontvangen, maar toch denk ik dat de Europese Unie zelf haar plannen zou moeten hebben. open en zeer verwelkomend en positief staan tegenover dit soort ontwikkelingen, want het is altijd beter om bijvoorbeeld twee veiligheidsnetten te hebben dan één. Vandaag hebben we de NAVO, maar als we naar de ontwikkelingen in de wereld kijken, zou ik zeggen dat de EU in dit opzicht een zeer belangrijke nieuwe bijdrager is aan de Europese veiligheid. Tweede element: energie en energieschaarste. Ik deel natuurlijk de zorgen van mijn collega’s uit de Groenen/EFA en de Linkse fractie, maar dit is natuurlijk het dossier waar we een adequate balans moeten vinden. [11:27:39] Urmas Paet (Renew) [EN] Want tegelijkertijd spreken we ook over het belang van de energiesicherheid van Europa, maar de meest zekere energie die we kunnen hebben, is energie die uit Europa komt. En op dat vlak is Noorwegen natuurlijk een zeer belangrijke bijdrager aan de energieschaarste van Europa. En helaas, wat de EU ook zegt, of het nu een moratorium is of wat dan ook, ik betwijfel ten zeerste dat Rusland of China daar ook maar iets om geven. Dus dat we ook de situatie moeten vermijden waarin we met onze regelgeving en onze houding uiteindelijk alleen maar leeftijd om de meest veilige en milieuvriendelijke energieproductie in het noorden te beïnvloeden. Ik bedoel Noorwegen. En de anderen die niet zulke hoge normen hebben, mogen doen wat ze willen. Dus in die zin denk ik dat het evenwichtspunt hier erg belangrijk is. Ten derde ben ik blij dat ook, ik zou zeggen, eindelijk, de Europese Commissie en de Dienst voor extern optreden zich met het Arctisch gebied bezighouden. kwesties veel serieuzer dan voorheen. En in dit verband denk ik dat ook de adequate structuren en de versterking van dit domein belangrijk zijn. Ten vierde, China. We spreken veel over Rusland en als we het hebben over veiligheid in het Noordpoolgebied, maar natuurlijk moeten we veel meer ook een oogje in het zeil houden op de activiteiten van China op dit gebied. En om hiermee te stoppen, zou ik ook graag zien dat we in dit Huis voor het einde van deze mandaatperiode nogmaals terugkomen op Arctische kwesties, ook in onze plenaire zaal. Dank u. [11:29:13] Speaker 1 [EN] Dank u, Urmas. Als ondervoorzitter van onze commissie weet u dat u soms genereus kunt zijn met spreektijd. [11:29:21] Speaker 4 [EN] Ja, dank u wel, maar ik had niet het gevoel dat er zo veel druk was. Maar sorry, sorry. [11:29:28] Speaker 1 [EN] Dus bedankt, Urmas. Ook voor je goede werk. Wie zou er nu nog het woord willen nemen? Allereerst Hannah Jalul. Steek je hand maar op, Ville. [11:29:37] Hana Jalloul Muro (S&D) [EN] Heel erg bedankt. Ik zie aan al onze tussenkomsten dat de belangrijkste zorg die wij hier allemaal hebben, denk ik, het milieuthema is, waar we allemaal bezorgd over zijn met deze nieuwe strategieën, lokale gemeenschappen, wat is de garantie dat we de lokale gemeenschappen respecteren. En iets belangrijks voor ons, dat eerder al aan de orde is geweest, is dat een deel van alles wat met het milieu te maken heeft, kritieke grondstoffen zijn. Hoe wordt hiermee hier omgegaan? Wat is de duidelijke strategie op het gebied van grondstoffen? Ik denk aan gemeenschappen, milieu, alles, maar hoe is onze beleid op grondstoffen ook genoemd. Als we het hebben over internationale actoren, weet u, ik weet dat de belangrijkste zorg ook voor ons hier China is, Rusland Rusland, hoe deze actoren daarbij betrokken zijn, hoe de Europese Unie haar eigen invloed op dit dossier kan uitoefenen. Dat is namelijk zeer belangrijk. En iets wat ik onlangs las, is dat maritieme routes nu uit andere delen van de wereld komen, onder meer door het ontdooien en dergelijke, wat erg interessant zal zijn om van u te horen. Hartelijk dank en inderdaad, omdat deze bijeenkomst zeer belangrijk is. Dit zal een zeer belangrijk onderwerp zijn voor de Europese Unie in de komende jaren. Dank u wel. [11:30:55] Speaker 1 [EN] Dank u, Ville, alstublieft. [11:30:57] Speaker 4 [EN] Omdat ik een Deens Europarlementariër ben, ben ik erg geïnteresseerd in het Groenlandse deel daarvan. Ik ben een maand geleden naar Groenland geweest. Het was dezelfde maand waarin de overeenkomst tussen de VS, Groenland en Denemarken in New York werd geratificeerd. Dus het was echt een gevoel van opluchting. En ik denk dat iedereen die Groenland heeft bezocht, een gevoel heeft van hoe bedreigd de bevolking van Groenland zich in dit geval voelde, niet door Rusland en China, maar door de Verenigde Staten. En. Ik denk daarom dat het resultaat van de overeenkomst een overeenkomst was waarbij de NAVO sho zou een veel centralere rol moeten spelen in de verdediging van het noorden van Groenland, wat ik een goede zaak vind. Het is een goede ruil voor een bilateraal akkoord tussen Denemarken en de VS. Dat het nu een multilateraal akkoord is. Dat is er. Voor wat de veiligheid betreft. Een andere zorg in deze veel moeilijkere geopolitieke situatie is dat Groenland slechts via twee kabels met de rest van de wereld is verbonden. Als deze kabels worden doorgesneden, verandert dit de communicatiemogelijkheden voor grote delen van Groenland. Ik vroeg me af of u misschien ideeën heeft over welke acties er daar genomen kunnen worden. En dan denk ik dat u benaderd wordt met het idee dat het voor de mensen die daar wonen als een centraal onderdeel een zeer, zeer belangrijke is. Want ik denk dat dat ook in de strijd met de Verenigde Staten een Deense benadering is geweest dat er niets moet gebeuren zonder de mensen die daar wonen. En ik denk dat deze benadering een belangrijke is. Ik denk dat de hamer wordt neergelegd, dus hartelijk dank. [11:33:03] Speaker 1 [EN] Dank u. Wie zou er nog willen spreken? Voordat ik het woord overdraag aan onze gastsprekers voor hun slotverklaringen van elk vijf minuten, wil ik er graag nog aan toevoegen dat ik het zeer toejuich dat de strategie is geactualiseerd en dat deze een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van de Europese Commissie en de Dienst voor extern optreden van de Unie. Dus ik denk dat we een heel goede strategie hebben uitgewerkt, maar natuurlijk spreekt de daad niet de woorden. En één van de eerste toetsstenen zal zijn hoeveel hiervan terug te zien zal zijn in de meerjarenbegroting voor de komende periode, want natuurlijk zal dit allemaal veel geld kosten. Aangezien we door de tijd heen zitten, zal ik niet in details treden; veel daarvan is al door collega’s aan de orde gesteld. Ik sluit deze vergadering om 22:00 uur, dus we hebben vijf minuten per persoon. Wie wil beginnen? Mevrouw. [11:33:57] Speaker 2 [EN] Heel erg bedankt, meneer de Voorzitter. En hartelijk dank. Geachte leden, ik ben erg blij dat ik uit de opmerkingen kan opmaken dat we het eens zijn over de situatie in het Arctisch gebied en het feit dat de huidige strategische en veiligheidsomstandigheden ons ertoe dwingen onze aanpak van het Arctisch gebied serieus te herzien. Zoals de heer Urma Pat heeft benadrukt, zijn wij niet nieuw voor het Arctisch gebied. Wij hebben onze eerste Arctischbeleid in 2008 gelanceerd en we zitten nu al aan de vijfde versie. Maar geleidelijk aan vergroten we onze betrokkenheid bij Arctische zaken en we hebben ook het belang dat we hechten aan veiligheid vergroot, zonder af te zien van de kernpunten die het milieu, klimaatverandering en de mensen zijn. Iemand heeft de belangrijkheid van normen genoemd, en met name de IMO. Ik wil hier graag op ingaan. benadrukken dat het Arctisch gebied noch een plek zonder mensen is, noch een plek zonder regels. Er zijn regels die van toepassing zijn op het Arctisch gebied. En zonder twijfel is IMO een van de belangrijkste regelgevers voor het Arctisch gebied. En de scheepvaart. En wij zullen ons buitengewoon blijven inzetten voor die kaders, omdat de vervuiling die van de scheepvaart kan uitgaan een gebied is waar we onze aandacht op gericht moeten houden. Een derde punt betreft partnerschappen. Partnerschappen zijn, zoals u hebt gezien, centraal in de manier waarop wij ons beleid voor het Arctisch gebied vormgeven. En samenwerking zal binnenkort een zeer concrete stap zetten, aangezien we ons voorbereiden op de top met Canada aan het einde van deze maand en de Arctische kwesties met Canada zullen worden besproken. Er is ook een potentieel om onze samenwerking met het Verenigd Koninkrijk te versterken, dat geen Arctische staat is, maar een cruciale staat in de EU-gat, de Groenland-IJsland-Verenigd Koninkrijk-gat. En terwijl we ons voorbereiden op de EU-VK-top op 20 november en de partnerschap op het gebied van veiligheid en defensie met het VK belangrijke vermelding van Arctische kwesties bevat. En mijn collega’s in het Verenigd Koninkrijk hebben zich al bij mij gemeld om te bespreken hoe we dit kunnen aanpakken en hoe we hierin kunnen samenwerken. Natuurlijk hebben Noorwegen en IJsland een partnerschap op het gebied van veiligheid en defensie met deze landen. En we hebben al een Arctisch dialoog met Noorwegen en we wensen deze dialoog voort te zetten. [11:37:01] Speaker 2 [EN] en met IJsland is er een heel alinea over Arctische kwesties in onze partnerschap op het gebied van veiligheid en defensie met IJsland en dat zal een andere gelegenheid zijn om te bespreken wat we samen kunnen doen. Wat Groenland betreft, laat ik het over aan mijn collega van de Commissie om te spreken over het samenwerkingskader, maar wij Europeanen hebben ondubbelzinnig onze steun uitgesproken voor het Koninkrijk Denemarken, Groenland en Denemarken. En we hebben allemaal het drilaterale akkoord verwelkomd dat de veiligheid in het Arctisch gebied versterkt en we zullen de koningkrijk Denemarken blijven steunen. Het koninkrijk Denemarken heeft onze rug. En om afsluiting te maken over de uitvoering hebben we zeer nauw samengewerkt met alle diensten van de Commissie om deze strategie tot stand te brengen en we zullen blijven werken aan de uitvoering ervan. U heeft gelijk dat de uitvoering cruciaal zal zijn en u hebt gelijk om te benadrukken dat de meerjarenbegroting (MFF) cruciaal zal zijn. Sommige acties kunnen al worden ondernomen binnen het huidige meerjarig financieel kader. Bijvoorbeeld het toevoegen van enkele satellieten om de observatie van het Arctisch gebied te verbeteren. Maar sommige zullen moeten worden ondersteund door de toekomstige financiering van de EU. Ik wil er ook op wijzen dat de Raad Buitenlandse Zaken nu de uitvoering van deze strategie zal opvolgen. en nu de Raad Buitenlandse Zaken deze strategie verder uitwerkt, hoop ik en kijk ik ernaar uit om in contact te blijven met de AFET en het Europees Parlement om die conclusies voor te bereiden. Hartelijk dank. [11:39:01] Speaker 1 [EN] Zeker. We zullen zeker in contact blijven. Dit onderwerp staat altijd hoog op onze agenda. Meneer Gray alstublieft. [11:39:08] Speaker 3 [EN] Dank u wel en ik wil de geachte leden bedanken voor hun uiterst relevante opmerkingen over veel cruciale kwesties. Ik ga beginnen met de voorzitter, allereerst wat betreft de meerjarenbegroting. Ik denk dat we graag een amendement op de tekst zouden willen indienen. en hier zal alles vandaan komen. Ik denk dat we kunnen stellen dat dit simpelweg de wijsheid van de Commissievoorstel over de meerjarenbegroting onderstreept. In die zin zie je hier acties die financiering nodig zullen hebben uit hoofding één, uit hoofding twee en uit hoofding drie; hiervoor zal een mobilisatie van de financiering door de lidstaten nodig zijn. en natuurlijk hebben wij al het zeer duidelijke engagement van de Commissie ten aanzien van Groenland om de financiering in de volgende meerjarenbegroting te verdubbelen. Dus ik denk dat er van onze kant een zeer duidelijke wil is en ik hoop sterk dat die logica met betrekking tot een kwestie als de Arctis wordt benadrukt wanneer er definitieve besluiten over de begroting worden genomen. Mijn tweede punt dat ik wil aansnijden is Groenland en de mensen, omdat ik het er zeer mee eens ben met de vaststelling dat we in principe alles wat we in deze strategie proberen te doen, samen met de mensen van het Arctisch gebied moeten doen. Want alleen zij begrijpen, denk ik, de uitdagingen die we op een hele reeks specifieke kwesties tegenkomen en daarom is het zo belangrijk dat we samenwerken dus nauw samenwerken. Daarom ligt er in de communicatie en in het laatste hoofdstuk veel nadruk op dialoog en betrokkenheid. Een bijzondere focus op betrokkenheid van jongeren. Ik denk dat zowel de hoge vertegenwoordiger als ook de commissaris in hun contacten veel tijd hebben besteed aan het spreken met jongeren in het hele Arctische gebied om zo vooral naar hen te luisteren en hun zorgen te begrijpen. Ik wil nu overgaan op het klimaat. Ik zou alvast willen stellen dat wij vanuit ons perspectief geen terugtrekking zien. Ik denk dat het zeer belangrijk was dat er een verklaring is afgelegd waarin gesteld werd dat je naar de geopolitiek en het klimaat samen moet kijken. Er staat een volledig hoofdstuk in de mededeling over het klimaat en die openheid is zeer bewust gedaan. Wij wilden een zeer duidelijk signaal afgeven over het on [11:42:15] Speaker 3 [EN] ongeëvenaarde omvang van de uitdaging die we zien en Als u kijkt naar de AMOC en de discussies die daarover plaatsvinden, ziet u zeer snel de echte klimaatnoodsituatie waarmee we worden geconfronteerd. Dezelfde discussie over permafrost, dezelfde discussie over vervuiling en daarom ziet u in deze tekst een reeks sleutelresultaten op het gebied van het klimaat zelf, maar als u naar elk van de sectoren kijkt, is de klimaatdimensie daar sterk verwerkt. Zoals door de speciale gezant is vermeld, denk ik dat de IMO-regelgeving, wanneer we kijken naar vervuiling, wanneer we kijken naar de uitstoot van roetdeeltjesemissies uit het Arctisch gebied, heel duidelijk ook in de communicatie is uiteengezet. Natuurlijk zou het nalatig van mij zijn om de kwestie van koolwaterstoffen in het Arctisch gebied niet te noemen; daar is veel persaandacht voor geweest, en dat was naar mijn mening ook altijd te verwachten, ongeacht de taal. Was er, denk ik, ja, de Voorzitter, de Hoge Vertegenwoordiger, de Commissaris zijn hier heel duidelijk over: als je de tekst in de mededeling neemt en die vergelijkt met die van 2021, dan is het dezelfde taal over de toewijding van de EU. Precies dezelfde taal over de EU, ja, de EU-beleid, waar het verschil in zit is inderdaad het feit dat we die multilaterale juridische verplichting niet hebben kunnen halen en daarom staat er andere taal in, en dat weerspiegelt ook de hoek van de energieschaarste, wat belangrijk is, vandaar dat je die taal ziet. Maar wat betreft de toewijding van de EU is die kristalhelder. Dank u. [11:44:23] Speaker 1 [EN] Dank u wel voor beide sprekers. Er zijn geen verdere opmerkingen van uw kant. Is er nog iets aan te voeren onder overig nieuws? Dat is niet het geval, dus ik kondig de datum van onze volgende vergadering aan. Die vindt plaats op 3 november 2026, van 9.00 tot 12.30 uur en van 15.00 tot 17.00 uur. Deze vergadering vindt plaats in Brussel. De vergadering is gesloten en laten we nu allemaal snel naar de plenaire vergadering gaan. [11:44:46] Speaker 4 [EN] Dank u.